• خانه
  • اخبار
  • بحث و هم اندیشی در حوزه سیاست گذاری علم و فناوری

جلسه بحث و هم اندیشی در حوزه سیاست گذاری علم و فناوری با حضور دکتر قاضی نوری در روز پنج شنبه مورخ 10 اسفند ماه  با حضور جمعی از مدیران بخش دولتی و خصوصی در سالن اجتماعات پردیس آزادی دانشگاه یزد برگزار شد.

در ابتدای این جلسه آقای سالاری بعنوان مدیرسازمان عامل منطقه ویژه علم و فناوری یزد ضمن تبیین ساختار و روند ایجاد منطقه ویژه علم و فناوری یزد به بیان ویژگی های منطقه ویژه علم و فناوری یزد پرداختند.

اهم نکات دکتر سالاری

  مهمترین مساله در کشورهای در حال توسعه، مساله به گردش در آوردن چرخ توسعه است. نهادهای مختلفی در حوزه علم و فناوری در یزد وجود دارد و کار منطقه ویژه هماهنگ کردن این نهاد هاست. دانشگاه ها، پارک علم و فناوری ، بازار و سرمایه های مخاطر پذیر را می توان بخشی از این نهاد ها دانست. در صورتی که این نهادها بتوانند با یکدیگر به خوبی کار کنند می توان شاهد تحقق نظام نوآوری منطقه ای و کسب ارزش افزوده و ثروت و اشتغال موثر از حوزه علم و فناوری باشیم. برای توسعه اکوسیستم نوآوری، سیاست گذاری علم و فناوری نقش مهمی در این اکوسیستم دارد. دستگاهها و نهادهای سیاست گذار نقش بسیار مهمی در توسعه این اکوسیستم بازی می کنند. تاثیر ارزش ها بخصوص در سطوح بالاتر تصمیم گیری ها در اکوسیستم نوآوری (یعنی سطح سیاست گذاری)  اهمیت بیشتری پیدا می کند.  تا جایی که که قضاوت در مورد خوب یا بد، پسندیده یا ناپسند، مطلوب یا نامطلوب، واجد اولویت یا فاقد اولویت، و کافی یا ناکافی در سیاست های کلان ، بیش از آنکه تابعی از شواهد علمی باشد، از چارچوب ارزشی مورد استناد تاثیر می پذیرد. منطقه ویژه علم و فناوری یزد سیاست های کلان را براساس مزیت های استان و منطقه شناسایی کرده است و از طریق بخش خصوصی به توسعه منطقه بپردازد. به صورتی که منطقه ویژه نقش تسهیل گر و حمایت کننده را داشته باشد.

اهم نکات دکتر قاضی نوری

صنایع استان یزد درگیر زنجیره ارزش کشور نمی باشد در صورتی که زنجیره ارزش طولانی فرصت درگیر کردن عناصر علم و فناوری را به وجود می آورد و منطقه ویژه باید براساس مدل بازارهای دانش بنیان صادراتی و یا زنجیرهای ارزش صنایع بزرگ شکل بگیرد و مزیت های استان می بایست حول صنایعی همچون کاشی و سرامیک و نساجی توسعه دانش بنیان بدهد.

سیاست چیزی نیست که نوشته می شود بلکه چیزی است که انجام می شود. سیاست گذاری باید مبتنی بر موردها و کیس های نیاز و بازار تبیین شده باشد

دو نظریه در مورد سیاست گذاری  دولت در حوزه علم و فناوری وجود دارد: 1- دولت همین که علم و فناوری را رها کند و دخالتی در این حوزه نداشته باشد  و دولت فقط زیرساخت ها را محیا نماید که حوزه علم و فناوری رشد می نماید.

2- دولت زمانی در حوزه علم و فناوری دخالت نماید که شکست بازار اتفاق می افتد.

انواع ابزارهای دولت برای سیاست گذاری علم و فناوری

_       سرمایه گذاری مستقیم

_       مشوق برای ورود دیگران

_       ترویج

_       قانون گذاری

_       خلق فرصت

ابزار غلط و یا حمایت بیش از حد در موارد بسیاری مشکل ایجاد می کند و هدف از سیاست گذاری علم و فناوری بسیار مهم است به طور مثال  سیاستی که اشتغال می خواهد با سیاستی که ارزش افزوده می خواهد کاملا متفاوت است.

هر سياست در بردارندۀ دو عنصر است: نخست، اهداف سياستي (Policy Objectives) يا آنچه سياست‌ها قصد تحقق آن را دارند و دوم، ابزارهاي سياستي (Policy Instruments) كه راه‌هاي تحقق اهداف سياستي هستند و شامل انواع اقدامات و روش‌هايي كه توسط آنها اهداف تحقق مي‌يابند، مي‌شوند. يك هدف اغلب توسط چند ابزار مختلف برآورده می­شود.

سیاست گذاری در کشور ما عمدتا کتابخانه ای است لیکن منطقه ویژه علم و فناوری باید مبنای مزیت های رقابتی استان و مزیت ها و قابلیت های عناصر و سازمان های متولی حوزه علم و فناوری سیاست گذاری کند.

انواع ابزار سیاستی

فعالیت های لازم برای بکارگیری ابزارهای دولت

_       توانمندسازی (برای ارتقای سطح یادگیری شرکت ها)

_       رفع موانع (نظیر مشکلات بانکی)

_       تعیین مسیر (یا همان راهبردهای دستیابی به اهداف)

_       هدف گذاری (تعیین اهداف شفاف)

نوع ابزار سیاستی روی نوع فناوری تاثیر دارد به طور مثال مقام معظم رهبری در حوزه علم و فناوری بیشتر ماموریت گرا هستند(تعداد مقالات علمی و جایگاه ایران در دنیا اهمیت بسیار دارد).

در صورتی که رئیس جمهور اشاعه گرا هستند و کاربرد علم و فناوری اهمیت ویژه ای دارد( فناوری مشکلات جاری مردم در حوزه چالش ها(آب، ریز گردها و ...) حل نماید).

چارچوب کلی تدوین و تصویب برنامه ها

_       شناسایی مفاهیم مربوطه

_       توسعه مجموعه ای از اقدامات سیاستی

_       شناسایی ارتباطات میان اقدامات سیاستی

_       تولید بسته ای از سیاست ها

_       تعیین زمان بندی بسته های سیاستی

_       ارزیابی ومقایسه خوشه های سیاستی جایگزین

 

هدف تمام سیاست ها در این حوزه به طور کلی ارتقای خلق و به کارگیری دانش است و هدف های زیر را نیز دنبال می کند.

_       ارتقای ظرفیت پژوهش

_       افزایش سرمایه اجتماعی  و انسانی

_       ارتقای ظرفیت جذب دانش و فناوری

_       افزایش عملکرد فناوری و نوآوری

مهمترین معیارها برای انتخاب ابزارهای اجرای سیاست ها

 

در انتها به سوالات حضار در مورد سیاست گذاری علم و فناوری پاسخ داده شد.